<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X65n1286">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1286 祖庭鉗鎚錄</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1286 祖庭鉗鎚錄</title>
			<author>明 通容輯著</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">65</idno>.<idno type="no">1286</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">祖庭鉗鎚錄</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00895">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00895</charName>
				<mapping cb:dec="983935" type="PUA">U+F037F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+259CC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/(爿*未)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01387">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01387</charName>
				<mapping cb:dec="984427" type="PUA">U+F056B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2805D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+孛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName>
				<mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03340">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03340</charName>
				<mapping cb:dec="986380" type="PUA">U+F0D0C</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5563</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>銜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[啣-止+山]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05218">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05218</charName>
				<mapping cb:dec="988258" type="PUA">U+F1462</mapping>
			<mapping type="unicode">U+213BA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[祝/土]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05253">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05253</charName>
				<mapping cb:dec="988293" type="PUA">U+F1485</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3443</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+幼]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15067">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15067</charName>
				<mapping cb:dec="998107" type="PUA">U+F3ADB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22B81</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+於]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15150">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15150</charName>
				<mapping cb:dec="998190" type="PUA">U+F3B2E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29BED</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬃-示+(眉-目+貝)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15683">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15683</charName>
				<mapping cb:dec="998723" type="PUA">U+F3D43</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+3443</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+(ㄠ*刀)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-10T13:47:33">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0375b" n="0375b"/>
<lb ed="X" n="0375b01"/>
<lb ed="X" n="0375b02"/>
<lb ed="X" n="0375b03"/>
<lb ed="X" n="0375b04"/>
<lb ed="X" n="0375b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">祖庭鉗鎚錄</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1286</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0375b06"/><lb ed="R114" n="0745a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>祖庭鉗鎚錄卷之上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0375b07"/>
<lb ed="X" n="0375b08"/><lb ed="R114" n="0745a02"/><byline cb:type="author">明嗣祖沙門　費隱通容　輯著</byline>
<lb ed="X" n="0375b09"/><lb ed="R114" n="0745a03"/><byline cb:type="other">居士　夏春暉　龔士龍　較</byline></cb:div>
<lb ed="X" n="0375b10"/>
<lb ed="X" n="0375b11"/><lb ed="R114" n="0745a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0375b1101">靈源惟深禪師曰。今之學者。未脫生死。病在甚麼處。
<lb ed="X" n="0375b12"/><lb ed="R114" n="0745a06"/>病在偷心未死耳。然非其罪。爲師者之罪也。如漢高
<lb ed="X" n="0375b13"/><lb ed="R114" n="0745a07"/>帝紿韓信而殺之。信雖死。其心果死乎。古之學者。言
<lb ed="X" n="0375b14"/><lb ed="R114" n="0745a08"/>下脫生死。效在什麼處。效在偷心<anchor xml:id="nkr_note_add_0375b1401" n="0375b1401"/><anchor xml:id="beg0375b1401" n="0375b1401"/>已<anchor xml:id="end0375b1401"/>死。然非學者自
<lb ed="X" n="0375b15"/><lb ed="R114" n="0745a09"/>能爾。實爲師者。鉗鎚妙密也。如梁武帝御大殿。見侯
<lb ed="X" n="0375b16"/><lb ed="R114" n="0745a10"/>景不動聲氣。而景之心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0375b1601" n="0375b1601"/><anchor xml:id="beg0375b1601" n="0375b1601"/>已<anchor xml:id="end0375b1601"/>枯竭無餘矣。諸方所說。非
<lb ed="X" n="0375b17"/><lb ed="R114" n="0745a11"/>不美麗。要之如趙冒<g ref="#CB15148">𦘕</g>花。花雖逼眞。而非眞花也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375b18"/><lb ed="R114" n="0745a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0375b1801">通容曰。偷心之說。乃學者之通病。從微至著。起倒
<lb ed="X" n="0375b19"/><lb ed="R114" n="0745a13"/>自存。其於鯁胷之物。未去應事接物。光不透脫。皆
<lb ed="X" n="0375b20"/><lb ed="R114" n="0745a14"/>是也。具有正知見善知識。爲其解粘去縛。抽釘拔
<lb ed="X" n="0375b21"/><lb ed="R114" n="0745a15"/>楔。固自鉗鎚妙密。令他個個如獅如象。似虎似龍。
<lb ed="X" n="0375b22"/><lb ed="R114" n="0745a16"/>頓繇自在。曾有恁麼人。試擧似看。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375b23"/><lb ed="R114" n="0745a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0375b2301">鎭州臨濟義玄禪師。初在黃檗會中。行業純一。時睦
<lb ed="X" n="0375b24"/><lb ed="R114" n="0745a18"/>州爲第一座。乃問。上座在此多少時。師曰三年。州曰。
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0375c" n="0375c"/>
<lb ed="X" n="0375c01"/><lb ed="R114" n="0745b01"/>曾參問否。師曰。不曾參問。不知問個甚麼。州曰。何不
<lb ed="X" n="0375c02"/><lb ed="R114" n="0745b02"/>問堂頭和尙。如何是佛法的的大意。師便去。問聲未
<lb ed="X" n="0375c03"/><lb ed="R114" n="0745b03"/>絕。檗便打。師下來。州曰。問話作麼生。師曰。某甲問聲
<lb ed="X" n="0375c04"/><lb ed="R114" n="0745b04"/>未絕。和尙便打。某甲不會。州曰。但更去問。師又問。檗
<lb ed="X" n="0375c05"/><lb ed="R114" n="0745b05"/>又打。如是三度問。三度被打。師白州曰。早承激勸問
<lb ed="X" n="0375c06"/><lb ed="R114" n="0745b06"/>法。累蒙和尙賜棒。自恨障緣。不領深旨。今且辭去。州
<lb ed="X" n="0375c07"/><lb ed="R114" n="0745b07"/>曰。汝若去。須辭和尙了去。師禮拜退。州先到黃檗處
<lb ed="X" n="0375c08"/><lb ed="R114" n="0745b08"/>曰。問話上座。雖是後生。却甚奇特。若來辭。方便接伊。
<lb ed="X" n="0375c09"/><lb ed="R114" n="0745b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0375c0901" n="0375c0901"/><anchor xml:id="beg0375c0901" n="0375c0901"/>已<anchor xml:id="end0375c0901"/>後爲一株大樹。覆蔭天下人去在。師來日辭黃檗。
<lb ed="X" n="0375c10"/><lb ed="R114" n="0745b10"/>檗曰。不須他去。祇往高安灘頭參大愚。必爲汝說。師
<lb ed="X" n="0375c11"/><lb ed="R114" n="0745b11"/>到大愚。愚曰。甚處來。師曰。黃檗來。愚曰。黃檗有何言
<lb ed="X" n="0375c12"/><lb ed="R114" n="0745b12"/>句。師曰。某甲三度問佛法的的大意。三度被打。不知
<lb ed="X" n="0375c13"/><lb ed="R114" n="0745b13"/>某甲有過無過。愚曰。黃檗與麼老婆心切。爲汝得徹
<lb ed="X" n="0375c14"/><lb ed="R114" n="0745b14"/>困。更來這裡。問有過無過。師於言下大悟。乃曰。元來
<lb ed="X" n="0375c15"/><lb ed="R114" n="0745b15"/>黃檗佛法無多子。愚搊住曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0375002" n="0375002"/>追尿牀鬼子。適來道有
<lb ed="X" n="0375c16"/><lb ed="R114" n="0745b16"/>過無過。如今却道黃檗佛法無多子。汝見個什麼道
<lb ed="X" n="0375c17"/><lb ed="R114" n="0745b17"/>理。速道速道。師於大愚肋下。築三拳。愚拓開曰。汝師
<lb ed="X" n="0375c18"/><lb ed="R114" n="0745b18"/>黃檗。非干我事。師辭大愚。却回黃檗。檗見便問。這漢
<lb ed="X" n="0375c19"/><lb ed="R114" n="0746a01"/>來來去去。有甚了期。師曰。祇爲老婆心切。便人事了。
<lb ed="X" n="0375c20"/><lb ed="R114" n="0746a02"/>侍立。檗問。甚處去來。師曰。昨蒙和尙慈旨。令參大愚
<lb ed="X" n="0375c21"/><lb ed="R114" n="0746a03"/>去來。檗曰。大愚有何言句。師擧前話。檗曰。大愚老漢
<lb ed="X" n="0375c22"/><lb ed="R114" n="0746a04"/>饒舌。待來痛與一頓。師曰。說甚待來。卽今便打。隨後。
<lb ed="X" n="0375c23"/><lb ed="R114" n="0746a05"/>便掌。檗曰。這風顚漢。來這裡。捋虎<g ref="#CB15150">𩯭</g>。師便喝。檗喚侍
<lb ed="X" n="0375c24"/><lb ed="R114" n="0746a06"/>者曰。引這風顚漢參堂去。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0376a" n="0376a"/>
<lb ed="X" n="0376a01"/><lb ed="R114" n="0746a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376a0101">通容曰。黃檗爲臨濟徹骨徹髓。向大愚言下識破。
<lb ed="X" n="0376a02"/><lb ed="R114" n="0746a08"/>始覺秤鎚硬如鐵矣。然臨濟悟道。全得黃檗力。而
<lb ed="X" n="0376a03"/><lb ed="R114" n="0746a09"/>亦得大愚爲其助也。且大愚拓開云。汝師黃檗。非
<lb ed="X" n="0376a04"/><lb ed="R114" n="0746a10"/>干我事。乃知大愚亦有廓然太公之心。不將臨濟
<lb ed="X" n="0376a05"/><lb ed="R114" n="0746a11"/>爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a0501" n="0376a0501"/><anchor xml:id="beg0376a0501" n="0376a0501"/>己<anchor xml:id="end0376a0501"/>胤。直顯黃檗之功。然亦因黃檗鉗鎚嚴辣。使
<lb ed="X" n="0376a06"/><lb ed="R114" n="0746a12"/>臨濟機用頓發。故大愚不居其功也。臨濟旣悟。向
<lb ed="X" n="0376a07"/><lb ed="R114" n="0746a13"/>大愚肋下三拳。直明恁麼消息。黃檗一掌。逈出一
<lb ed="X" n="0376a08"/><lb ed="R114" n="0746a14"/>切羅籠。其如太阿劍。不可犯鋒。故臨濟一宗高天
<lb ed="X" n="0376a09"/><lb ed="R114" n="0746a15"/>下。豈非源深而流長乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376a10"/><lb ed="R114" n="0746a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0376a1001">魏府興化存獎禪師。在三聖會裡爲首座。常曰。我向
<lb ed="X" n="0376a11"/><lb ed="R114" n="0746a17"/>南方行脚一遭。拄杖頭不曾撥著一個會佛法底人。
<lb ed="X" n="0376a12"/><lb ed="R114" n="0746a18"/>三聖聞得。問曰。汝具個什麼眼。便恁麼道。師便喝。聖
<lb ed="X" n="0376a13"/><lb ed="R114" n="0746b01"/>曰。須是汝始得。後大覺聞擧。遂曰。作麼生得風吹到
<lb ed="X" n="0376a14"/><lb ed="R114" n="0746b02"/>大覺門裡來。師後到大覺爲院主。一日覺喚院主。我
<lb ed="X" n="0376a15"/><lb ed="R114" n="0746b03"/>聞汝道。向南方行脚一遭。拄杖頭不曾撥著一個會
<lb ed="X" n="0376a16"/><lb ed="R114" n="0746b04"/>佛法底人。汝憑個甚麼道理與麼道。師便喝。覺便打。
<lb ed="X" n="0376a17"/><lb ed="R114" n="0746b05"/>師又喝。覺又打。師來日從法堂過。覺召院主。我直下
<lb ed="X" n="0376a18"/><lb ed="R114" n="0746b06"/>疑汝昨日這兩喝。師又喝。覺又打。師再喝。覺又打。師
<lb ed="X" n="0376a19"/><lb ed="R114" n="0746b07"/>曰。某甲於三聖師兄處。學得個賓主句。總被師兄折
<lb ed="X" n="0376a20"/><lb ed="R114" n="0746b08"/>倒了也。願與某甲個安樂法門。覺曰。這瞎漢。來這裡
<lb ed="X" n="0376a21"/><lb ed="R114" n="0746b09"/>納敗缺。脫衣痛打一頓。師於言下。薦得臨濟先師於
<lb ed="X" n="0376a22"/><lb ed="R114" n="0746b10"/>黃檗處喫棒底道理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376a23"/><lb ed="R114" n="0746b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376a2301">通容曰。興化眼空四海。傍若無人。一雙眼睛。被大
<lb ed="X" n="0376a24"/><lb ed="R114" n="0746b12"/>覺打落。向急急如律令處。與臨濟相見。故得嗣臨
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0376b" n="0376b"/>
<lb ed="X" n="0376b01"/><lb ed="R114" n="0746b13"/>濟焉。昨日兩喝。次日兩喝。不爲分外。而云學得個
<lb ed="X" n="0376b02"/><lb ed="R114" n="0746b14"/>賓主句。總被師兄折倒了也。則敗露不少。不因大
<lb ed="X" n="0376b03"/><lb ed="R114" n="0746b15"/>覺痛與鉗鎚。爭見臨濟於黃檗處喫棒底道理也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376b04"/><lb ed="R114" n="0746b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0376b0401">定上座初參臨濟。問如何是佛法大意。濟下禪牀擒
<lb ed="X" n="0376b05"/><lb ed="R114" n="0746b17"/>住。師擬議。濟與一掌。師佇思。傍僧曰。定上座何不禮
<lb ed="X" n="0376b06"/><lb ed="R114" n="0746b18"/>拜。師方作禮。忽然大悟。後南遊。路逢巖頭雪峯欽山
<lb ed="X" n="0376b07"/><lb ed="R114" n="0747a01"/>三人。巖頭問。上座甚處來。師曰。臨濟來。巖曰。和尙萬
<lb ed="X" n="0376b08"/><lb ed="R114" n="0747a02"/>福。師曰。和尙<anchor xml:id="nkr_note_add_0376b0801" n="0376b0801"/><anchor xml:id="beg0376b0801" n="0376b0801"/>已<anchor xml:id="end0376b0801"/>順世也。巖曰。某甲三人特去禮拜。福
<lb ed="X" n="0376b09"/><lb ed="R114" n="0747a03"/>薄不遇。不知和尙在日有何言句。請上座擧一兩則。
<lb ed="X" n="0376b10"/><lb ed="R114" n="0747a04"/>師遂擧臨濟上堂曰。赤肉團上有一無位眞人。常在
<lb ed="X" n="0376b11"/><lb ed="R114" n="0747a05"/>汝等諸人面門出入。未證據者看看。時有僧問。如何
<lb ed="X" n="0376b12"/><lb ed="R114" n="0747a06"/>是無位眞人。濟下禪牀搊住曰。道道。僧擬議。濟拓開
<lb ed="X" n="0376b13"/><lb ed="R114" n="0747a07"/>曰。無位眞人是甚麼乾屎橛。嚴頭不覺吐舌。雪峯曰。
<lb ed="X" n="0376b14"/><lb ed="R114" n="0747a08"/>臨濟大似白拈賊。欽山曰。何不道赤肉團上非無位
<lb ed="X" n="0376b15"/><lb ed="R114" n="0747a09"/>眞人。師便擒住曰。無位眞人與非無位眞人。相去多
<lb ed="X" n="0376b16"/><lb ed="R114" n="0747a10"/>少。速道速道。欽山被擒。直得面黃面靑。語之不得。巖
<lb ed="X" n="0376b17"/><lb ed="R114" n="0747a11"/>頭雪峯曰。這新戒不識好惡。觸忤上座。且望慈悲。師
<lb ed="X" n="0376b18"/><lb ed="R114" n="0747a12"/>曰。若不是這兩個老漢。<g ref="#CB05218">𡎺</g>殺這尿牀鬼子。師在鎭府
<lb ed="X" n="0376b19"/><lb ed="R114" n="0747a13"/>齋回。到橋上坐次。逢座主三人。一人問。如何是禪河
<lb ed="X" n="0376b20"/><lb ed="R114" n="0747a14"/>深處。須窮到底。師擒住。擬拋向橋下。二座主近前諫
<lb ed="X" n="0376b21"/><lb ed="R114" n="0747a15"/>曰。莫恠觸忤上座。且望慈悲。師曰。若不是這兩個座
<lb ed="X" n="0376b22"/><lb ed="R114" n="0747a16"/>主。直敎他窮到底。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376b23"/><lb ed="R114" n="0747a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376b2301">通容曰。臨濟一機。傍僧一拶。令上座向刹竿頭上
<lb ed="X" n="0376b24"/><lb ed="R114" n="0747a18"/>翻身。不存玄解。故擒欽山拋座主。如逆鱗徑尺。不
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0376c" n="0376c"/>
<lb ed="X" n="0376c01"/><lb ed="R114" n="0747b01"/>可觸犯。雖然剛刀雖利。不斬無罪之人。如何是無
<lb ed="X" n="0376c02"/><lb ed="R114" n="0747b02"/>罪一句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376c03"/><lb ed="R114" n="0747b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0376c0301">守廓行者。行脚到<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376001" n="0376001"/>棄州華嚴和尙會下。一日嚴上堂
<lb ed="X" n="0376c04"/><lb ed="R114" n="0747b04"/>曰。大衆今日若是臨濟德山高亭大愚鳥窠船子兒
<lb ed="X" n="0376c05"/><lb ed="R114" n="0747b05"/>孫。不用如何若何。便請單刀直入。華嚴與汝證據。師
<lb ed="X" n="0376c06"/><lb ed="R114" n="0747b06"/>出禮拜。起便喝。嚴亦喝。師又喝。嚴亦喝。師禮拜起曰。
<lb ed="X" n="0376c07"/><lb ed="R114" n="0747b07"/>大衆看這老漢一場敗缺。又喝一喝。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376002" n="0376002"/>相手歸衆。嚴下
<lb ed="X" n="0376c08"/><lb ed="R114" n="0747b08"/>座歸方丈。時風穴作維那。上去問訊。嚴曰。維那汝來
<lb ed="X" n="0376c09"/><lb ed="R114" n="0747b09"/>也。尀耐守廓適來。把老僧扭揑一上。待集衆。打一頓
<lb ed="X" n="0376c10"/><lb ed="R114" n="0747b10"/>趂出。穴曰。趂他遲了也。自是和尙言過。他是臨濟下
<lb ed="X" n="0376c11"/><lb ed="R114" n="0747b11"/>兒孫。本分恁麼。嚴方息怒。穴下來擧似師。師曰。汝著
<lb ed="X" n="0376c12"/><lb ed="R114" n="0747b12"/>甚來繇。勸這漢。我未問前。早要棒喫。得我話行。如今
<lb ed="X" n="0376c13"/><lb ed="R114" n="0747b13"/>不打。搭却我這話也。穴曰。雖然如是。<anchor xml:id="nkr_note_add_0376c1301" n="0376c1301"/><anchor xml:id="beg0376c1301" n="0376c1301"/>已<anchor xml:id="end0376c1301"/>遍天下也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376c14"/><lb ed="R114" n="0747b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376c1401">通容曰。華嚴龍頭蛇尾。不能令守廓契服。若是山
<lb ed="X" n="0376c15"/><lb ed="R114" n="0747b15"/>僧。當時見他道。大衆看這老漢一塲敗闕。聲未絕。
<lb ed="X" n="0376c16"/><lb ed="R114" n="0747b16"/>便連棒打出。不惟兩個作家。益見華嚴令不虗行。
<lb ed="X" n="0376c17"/><lb ed="R114" n="0747b17"/>而對維那云。待集衆打一頓趂出。可謂當塲不勇。
<lb ed="X" n="0376c18"/><lb ed="R114" n="0747b18"/>陣後興兵。又納一重敗闕也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376c19"/><lb ed="R114" n="0748a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0376c1901">廬州澄心院旻德禪師。在興化。遇示衆曰。若是作家
<lb ed="X" n="0376c20"/><lb ed="R114" n="0748a02"/>戰將。便請單刀直入。更莫如何若何。師出禮拜。起便
<lb ed="X" n="0376c21"/><lb ed="R114" n="0748a03"/>喝。化亦喝。師又喝。化亦喝。師禮拜歸衆。化曰。適來若
<lb ed="X" n="0376c22"/><lb ed="R114" n="0748a04"/>是別人。三十棒。一棒也較不得。何故。爲他旻德會一
<lb ed="X" n="0376c23"/><lb ed="R114" n="0748a05"/>喝。不作一喝用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376c24"/><lb ed="R114" n="0748a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376c2401">通容曰。旻德固是作家。風規自見。興化曰。爲他旻
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0377a" n="0377a"/>
<lb ed="X" n="0377a01"/><lb ed="R114" n="0748a07"/>德會一喝。不作一喝用。且道意旨如何。這裡若具
<lb ed="X" n="0377a02"/><lb ed="R114" n="0748a08"/>一隻眼。不妨超宗異目。作個當家種草。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a03"/><lb ed="R114" n="0748a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377a0301">汾州太子院善昭禪師。太原俞氏子。剃髮受具。杖<g ref="#CB15081">䇿</g>
<lb ed="X" n="0377a04"/><lb ed="R114" n="0748a10"/>遊方。所至少留。隨機叩發。歷參知識七十一員。後到
<lb ed="X" n="0377a05"/><lb ed="R114" n="0748a11"/>首山。問百丈卷席意旨如何。山曰。龍袖拂開全體現。
<lb ed="X" n="0377a06"/><lb ed="R114" n="0748a12"/>曰師意如何。山曰。象王行處絕狐蹤。師於言下大悟。
<lb ed="X" n="0377a07"/><lb ed="R114" n="0748a13"/>拜起而曰。萬古碧潭空界月。再三撈摝始應知。有問
<lb ed="X" n="0377a08"/><lb ed="R114" n="0748a14"/>者曰。見何道理。便爾自肯。師曰。正是我放身命處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a09"/><lb ed="R114" n="0748a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377a0901">通容曰。首山如此答話。使善昭坐斷乾坤。不留朕
<lb ed="X" n="0377a10"/><lb ed="R114" n="0748a16"/>迹。蓋師資道契。非偶然耳。看他參七十一員善知
<lb ed="X" n="0377a11"/><lb ed="R114" n="0748a17"/>識。其披蓁決膜。固亦多多。智窮力盡。故能自肯。不
<lb ed="X" n="0377a12"/><lb ed="R114" n="0748a18"/>可不知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a13"/><lb ed="R114" n="0748b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377a1301">汝州葉縣廣敎院歸省禪師。遊方參首山。山一日擧
<lb ed="X" n="0377a14"/><lb ed="R114" n="0748b02"/>竹篦問曰。喚作竹篾卽觸。不喚作竹篦卽背。喚作什
<lb ed="X" n="0377a15"/><lb ed="R114" n="0748b03"/>麼。師掣得擲地上。山曰瞎。師於言下。豁然頓悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a16"/><lb ed="R114" n="0748b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377a1601">通容曰。夜來火發裩。烈焰內外紅。遭著燒粉碎。鈍
<lb ed="X" n="0377a17"/><lb ed="R114" n="0748b05"/>銕化成膿。且道與首山相爲。相去多少。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a18"/><lb ed="R114" n="0748b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377a1801">潭州石霜慈明楚圓禪師。聞汾陽道望。遂往謁焉。陽
<lb ed="X" n="0377a19"/><lb ed="R114" n="0748b07"/>顧而默器之。經二年。未許入室。每見必罵詬。或毀詆
<lb ed="X" n="0377a20"/><lb ed="R114" n="0748b08"/>諸方。及有所訓。皆流俗鄙事。一夕訴曰。自至法席。<anchor xml:id="nkr_note_add_0377a2001" n="0377a2001"/><anchor xml:id="beg0377a2001" n="0377a2001"/>已<anchor xml:id="end0377a2001"/>
<lb ed="X" n="0377a21"/><lb ed="R114" n="0748b09"/>再夏。不蒙指示。但增世俗塵勞。念歲月飄忽。<anchor xml:id="nkr_note_add_0377a2101" n="0377a2101"/><anchor xml:id="beg0377a2101" n="0377a2101"/>己<anchor xml:id="end0377a2101"/>事不
<lb ed="X" n="0377a22"/><lb ed="R114" n="0748b10"/>明。失出家之利。語未卒。陽熟視罵曰。是惡知識。敢裨
<lb ed="X" n="0377a23"/><lb ed="R114" n="0748b11"/>販我。怒擧杖逐之。師擬伸救。陽掩師口。乃大悟曰。是
<lb ed="X" n="0377a24"/><lb ed="R114" n="0748b12"/>知臨濟道出常情。服役七年。辭去。師一日謁神鼎諲
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0377b" n="0377b"/>
<lb ed="X" n="0377b01"/><lb ed="R114" n="0748b13"/>禪師。鼎首山高弟。望尊一時。衲子非人類精奇。無敢
<lb ed="X" n="0377b02"/><lb ed="R114" n="0748b14"/>登其門者。住山三十年。門弟子氣吞諸方。師髮長不
<lb ed="X" n="0377b03"/><lb ed="R114" n="0748b15"/>剪。弊衣楚音。通謁稱法侄。一衆大笑。鼎遣童子問。長
<lb ed="X" n="0377b04"/><lb ed="R114" n="0748b16"/>老誰之嗣。師仰視屋曰。親見汾陽來。鼎杖而出顧見。
<lb ed="X" n="0377b05"/><lb ed="R114" n="0748b17"/>欣然問曰。汾州有西河獅子是否。師指其後。絕叫曰。
<lb ed="X" n="0377b06"/><lb ed="R114" n="0748b18"/>屋倒矣。童子返走。鼎回顧相矍鑠。師地坐脫隻履而
<lb ed="X" n="0377b07"/><lb ed="R114" n="0749a01"/>視之。鼎老忘所問。又失師所在。師徐整衣。且行且語
<lb ed="X" n="0377b08"/><lb ed="R114" n="0749a02"/>曰。見面不如聞名。遂去。鼎遣人追之。不可。嘆曰。汾州
<lb ed="X" n="0377b09"/><lb ed="R114" n="0749a03"/>乃有此兒耶。師自是名重叢林。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377b10"/><lb ed="R114" n="0749a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377b1001">通容曰。汾陽爲人。有全機電卷大用天旋。使慈明
<lb ed="X" n="0377b11"/><lb ed="R114" n="0749a05"/>向機下。脫羅籠出窠臼。知臨濟道出常情。見神鼎
<lb ed="X" n="0377b12"/><lb ed="R114" n="0749a06"/>有赤手殺人作略。單刀直入。施縱以他出汾陽閫
<lb ed="X" n="0377b13"/><lb ed="R114" n="0749a07"/>域。故有超方眼目。一等抱柱澡足。把纜放舟。豈能
<lb ed="X" n="0377b14"/><lb ed="R114" n="0749a08"/>窺其萬一耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377b15"/><lb ed="R114" n="0749a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377b1501">文公楊億居士。字大年。幼擧神嬰。及壯負才名。而未
<lb ed="X" n="0377b16"/><lb ed="R114" n="0749a10"/>知有佛。一日過同僚。見讀金剛經。笑且罪之。彼讀自
<lb ed="X" n="0377b17"/><lb ed="R114" n="0749a11"/>若。公疑之曰。是豈出孔孟之右乎。何侫甚。因閱數板。
<lb ed="X" n="0377b18"/><lb ed="R114" n="0749a12"/>懵然始少敬信。後會翰林李公維。勉令參問。及繇秘
<lb ed="X" n="0377b19"/><lb ed="R114" n="0749a13"/>書監。出守汝州。首謁廣慧。慧接見。公便問。布鼓當軒
<lb ed="X" n="0377b20"/><lb ed="R114" n="0749a14"/>擊。誰是知音者。慧曰。來風深辨。公曰。恁麼則禪客相
<lb ed="X" n="0377b21"/><lb ed="R114" n="0749a15"/>逢。祇彈指也。慧曰。君子可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377001" n="0377001"/>入。公應諾諾。慧曰。草賊大
<lb ed="X" n="0377b22"/><lb ed="R114" n="0749a16"/>敗。夜語次。慧曰。秘監曾與甚人道話來。公曰。某曾問
<lb ed="X" n="0377b23"/><lb ed="R114" n="0749a17"/>雲巖諒監寺。兩個大蟲相齩時如何。諒曰。一合相。某
<lb ed="X" n="0377b24"/><lb ed="R114" n="0749a18"/>甲祇管看。未審恁麼道。還得麼。慧曰。這裡卽不然。公
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0377c" n="0377c"/>
<lb ed="X" n="0377c01"/><lb ed="R114" n="0749b01"/>曰。請和尙別一轉語。慧以手作拽鼻勢曰。這畜生。更
<lb ed="X" n="0377c02"/><lb ed="R114" n="0749b02"/><g ref="#CB01387">𨁝</g>跳在。公於言下脫然無疑。有偈曰。八角磨盤空裡
<lb ed="X" n="0377c03"/><lb ed="R114" n="0749b03"/>走。金毛獅子變作狗。擬欲將身北斗藏。應須合掌南
<lb ed="X" n="0377c04"/><lb ed="R114" n="0749b04"/>辰後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377c05"/><lb ed="R114" n="0749b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377c0501">通容曰。大年與廣慧。初相見機語。亦是此門氣息。
<lb ed="X" n="0377c06"/><lb ed="R114" n="0749b06"/>及論至諒監寺答兩個大蟲相齩話。被廣慧奮獅
<lb ed="X" n="0377c07"/><lb ed="R114" n="0749b07"/>子威。因之狐疑頓息。故偈語<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377002" n="0377002"/>山格無依傍。凡在此
<lb ed="X" n="0377c08"/><lb ed="R114" n="0749b08"/>道者。莫不贊服。大都內因蘊藉之功。外感提掇之
<lb ed="X" n="0377c09"/><lb ed="R114" n="0749b09"/>緣。故道價傑出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377c10"/><lb ed="R114" n="0749b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377c1001">洪州翠巖可眞禪師。福州人也。甞參慈明。因之金鑾
<lb ed="X" n="0377c11"/><lb ed="R114" n="0749b11"/>同善侍者坐夏。善乃慈明高弟。道吾眞。楊岐會。皆推
<lb ed="X" n="0377c12"/><lb ed="R114" n="0749b12"/>伏之。師自負親見慈明。天下無可意者。善與語。知其
<lb ed="X" n="0377c13"/><lb ed="R114" n="0749b13"/>未徹笑之。一日山行。擧語鋒發。善拈一片瓦礫。置盤
<lb ed="X" n="0377c14"/><lb ed="R114" n="0749b14"/>石上曰。若向這裡。下得一轉語。許汝親見慈明。師左
<lb ed="X" n="0377c15"/><lb ed="R114" n="0749b15"/>右視之擬對。善叱曰。竚思停機。情識未透。何曾夢見。
<lb ed="X" n="0377c16"/><lb ed="R114" n="0749b16"/>師自愧悚。卽還石霜。慈明見來。叱曰。本色行脚人。必
<lb ed="X" n="0377c17"/><lb ed="R114" n="0749b17"/>知時節。有甚急。夏未了。早至此。師泣曰。被善兄毒心。
<lb ed="X" n="0377c18"/><lb ed="R114" n="0749b18"/>終礙塞人。故來見和尙。明遽問。如何是佛法大意。師
<lb ed="X" n="0377c19"/><lb ed="R114" n="0750a01"/>曰。無雲生嶺上。有月落波心。明嗔目喝曰。頭白齒豁。
<lb ed="X" n="0377c20"/><lb ed="R114" n="0750a02"/>猶作這個見解。如何脫離生死。師悚然求指示。明曰。
<lb ed="X" n="0377c21"/><lb ed="R114" n="0750a03"/>汝問我。師理前話問之。明震聲曰。無雲生嶺上。有月
<lb ed="X" n="0377c22"/><lb ed="R114" n="0750a04"/>落波心。師於言下大悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377c23"/><lb ed="R114" n="0750a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377c2301">通容曰。善侍者固是豪邁之士。觀其可眞。亦有大
<lb ed="X" n="0377c24"/><lb ed="R114" n="0750a06"/>英靈。但意地未徹。故死機下。再見慈明。與他拈却
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0378a" n="0378a"/>
<lb ed="X" n="0378a01"/><lb ed="R114" n="0750a07"/>太湖。蓋掇出鄱陽湖。以後竟無人奈何得。吾知出
<lb ed="X" n="0378a02"/><lb ed="R114" n="0750a08"/>頭須是英靈漢。敵勝還他獅子兒。二公有之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378a03"/><lb ed="R114" n="0750a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0378a0301">南嶽雲峯文悅禪師。南昌徐氏子。初造大愚。聞示衆
<lb ed="X" n="0378a04"/><lb ed="R114" n="0750a10"/>曰。大家相聚喫莖虀。若喚作一莖虀。入地獄如箭射。
<lb ed="X" n="0378a05"/><lb ed="R114" n="0750a11"/>便下座。師大駭。夜造方丈。愚問。來何所求。師曰。求心
<lb ed="X" n="0378a06"/><lb ed="R114" n="0750a12"/>法。愚曰。法輪未轉。食輪先轉。後生趂色力徤。何不爲
<lb ed="X" n="0378a07"/><lb ed="R114" n="0750a13"/>衆乞食。我忍飢不暇。何暇爲汝說禪乎。師不敢違。未
<lb ed="X" n="0378a08"/><lb ed="R114" n="0750a14"/>幾愚移翠巖。師納疏罷。復過翠巖。師求指方。巖曰。佛
<lb ed="X" n="0378a09"/><lb ed="R114" n="0750a15"/>法未到爛却。雪寒。宜爲衆乞炭。師亦奉命。能事罷。復
<lb ed="X" n="0378a10"/><lb ed="R114" n="0750a16"/>造方丈。巖曰。堂司闕人。今以煩汝。師受之不樂。恨巖
<lb ed="X" n="0378a11"/><lb ed="R114" n="0750a17"/>不去心。坐後架。桶篐忽散。自架墮落。師忽然開悟。頓
<lb ed="X" n="0378a12"/><lb ed="R114" n="0750a18"/>見巖用處。走搭伽黎上寢堂。巖迎笑曰。維那且喜大
<lb ed="X" n="0378a13"/><lb ed="R114" n="0750b01"/>事了畢。師再拜。不及吐一辭而去。服勤八年。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378a14"/><lb ed="R114" n="0750b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0378a1401">通容曰。大愚開示悅公。嚴密無巴鼻。非悅公亦難
<lb ed="X" n="0378a15"/><lb ed="R114" n="0750b03"/>受敎。然亦春回大地。萬象咸新。悅因時令相觸。始
<lb ed="X" n="0378a16"/><lb ed="R114" n="0750b04"/>覺春風滿袖。今人知見夾雜。說道理禪接人。又以
<lb ed="X" n="0378a17"/><lb ed="R114" n="0750b05"/>講解爲事。見大愚如此作用。亦將爲人解說。要人
<lb ed="X" n="0378a18"/><lb ed="R114" n="0750b06"/>依行。種種施縱。如兵宼作亂。使人終無下落。豈知
<lb ed="X" n="0378a19"/><lb ed="R114" n="0750b07"/>大愚獨住寰中乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378a20"/><lb ed="R114" n="0750b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0378a2001">節使李端願居士。兒時在舘舍。常閱禪書。長雖婚官。
<lb ed="X" n="0378a21"/><lb ed="R114" n="0750b09"/>然篤志祖道。遂後圃築室類蘭若。邀達觀師。朝夕咨
<lb ed="X" n="0378a22"/><lb ed="R114" n="0750b10"/>參。至忘寢食。觀一日視公曰。非示現力。豈致爾哉。奈
<lb ed="X" n="0378a23"/><lb ed="R114" n="0750b11"/>無個所入何。公問曰。天堂地獄。是有是無。請師明說。
<lb ed="X" n="0378a24"/><lb ed="R114" n="0750b12"/>觀曰。諸佛向無中說有。眼見空華。太尉就有裡尋無。
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0378b" n="0378b"/>
<lb ed="X" n="0378b01"/><lb ed="R114" n="0750b13"/>手摣水月。堪笑。眼前見牢獄不避。心外聞天堂欲生。
<lb ed="X" n="0378b02"/><lb ed="R114" n="0750b14"/>殊不知。忻怖在心。善惡成境。太尉<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0201" n="0378b0201"/><anchor xml:id="beg0378b0201" n="0378b0201"/>但<anchor xml:id="end0378b0201"/>了自心。自然無
<lb ed="X" n="0378b03"/><lb ed="R114" n="0750b15"/>惑。公曰。心如何了。觀曰。善惡都莫思量。公曰。不思量
<lb ed="X" n="0378b04"/><lb ed="R114" n="0750b16"/>後。心歸何所。觀曰。且請太尉歸宅。公曰。祇如人死後。
<lb ed="X" n="0378b05"/><lb ed="R114" n="0750b17"/>心歸何所。觀曰。未知生。焉知死。公曰。生則某<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0501" n="0378b0501"/><anchor xml:id="beg0378b0501" n="0378b0501"/>已<anchor xml:id="end0378b0501"/>知之。
<lb ed="X" n="0378b06"/><lb ed="R114" n="0750b18"/>觀曰。生從何來。公罔措。觀起揕其胷曰。祇在這裡。更
<lb ed="X" n="0378b07"/><lb ed="R114" n="0751a01"/>擬思量個什麼。公曰。會得也。觀曰。作麼生會。公曰。祇
<lb ed="X" n="0378b08"/><lb ed="R114" n="0751a02"/>知貪途不覺蹉路。觀拓開曰。百年一夢。今日方省。旣
<lb ed="X" n="0378b09"/><lb ed="R114" n="0751a03"/>而說偈曰。三十八歲。懵然無知。及其有知。何異無知。
<lb ed="X" n="0378b10"/><lb ed="R114" n="0751a04"/>滔滔江水。隱隱隨堤。師其歸矣。箭浪東馳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378b11"/><lb ed="R114" n="0751a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0378b1101">通容曰。達觀日夕與端愿鋾鑄。使端愿道奧日臻。
<lb ed="X" n="0378b12"/><lb ed="R114" n="0751a06"/>機緣純熟。於盤桓處。向結角邊一拶。便爲碗脫丘。
<lb ed="X" n="0378b13"/><lb ed="R114" n="0751a07"/>始知貪程不覺蹉路。如孫臏用兵。死龐涓於馬陵。
<lb ed="X" n="0378b14"/><lb ed="R114" n="0751a08"/>然涓亦技窮計盡。祇知貪程不覺蹉路。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378b15"/><lb ed="R114" n="0751a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0378b1501">舒州白雲守端禪師。衡陽葛氏子。幼事翰墨。冠依茶
<lb ed="X" n="0378b16"/><lb ed="R114" n="0751a10"/>陵郁禪師披削。往參楊岐。岐問。受業師爲誰。師曰。茶
<lb ed="X" n="0378b17"/><lb ed="R114" n="0751a11"/>陵郁和尙。岐曰。吾聞伊過橋遭攧有省。作偈甚奇。能
<lb ed="X" n="0378b18"/><lb ed="R114" n="0751a12"/>記否。師誦曰。我有明珠一顆。久被塵勞關鎻。今朝塵
<lb ed="X" n="0378b19"/><lb ed="R114" n="0751a13"/>盡光生。照破山河萬朵。岐笑而趨起。師愕然。通夕不
<lb ed="X" n="0378b20"/><lb ed="R114" n="0751a14"/><g ref="#CB00895">𥧌</g>。黎明咨詢之。適歲暮。岐曰。汝見昨日打歐儺者麼。
<lb ed="X" n="0378b21"/><lb ed="R114" n="0751a15"/>曰見。岐曰。汝一籌不及渠。師復駭曰。意旨如何。岐曰。
<lb ed="X" n="0378b22"/><lb ed="R114" n="0751a16"/>渠愛人笑。汝怕人笑。師大悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378b23"/><lb ed="R114" n="0751a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0378b2301">通容曰。楊岐在慈明會下。多年作監寺。不入堂儀。
<lb ed="X" n="0378b24"/><lb ed="R114" n="0751a18"/>而得大悟。<g ref="#CB15210">恢</g>張臨濟之道。接白雲端公。擒縱出奇。
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0378c" n="0378c"/>
<lb ed="X" n="0378c01"/><lb ed="R114" n="0751b01"/>殺活自繇。使端公疑心頓死。及從上尊宿。莫不具
<lb ed="X" n="0378c02"/><lb ed="R114" n="0751b02"/>擒龍捉虎手段。不昧西來之旨。直顯單傳之妙。眞
<lb ed="X" n="0378c03"/><lb ed="R114" n="0751b03"/>所謂克家兒孫。光裕門庭者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378c04"/><lb ed="R114" n="0751b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0378c0401">靳州五祖法演禪師。謁圓照本禪師。古今因緣會盡。
<lb ed="X" n="0378c05"/><lb ed="R114" n="0751b05"/>唯不會僧問興化。四方八面來時如何。化云。打中間
<lb ed="X" n="0378c06"/><lb ed="R114" n="0751b06"/>底。僧作禮。化云。我昨日赴個村齋。中途過一陣卒風
<lb ed="X" n="0378c07"/><lb ed="R114" n="0751b07"/>暴雨。却向古廟裡避得過。請益本。本曰。此是臨濟下
<lb ed="X" n="0378c08"/><lb ed="R114" n="0751b08"/>因緣。須是問他家兒孫始得。師遂謁浮山遠禪師。請
<lb ed="X" n="0378c09"/><lb ed="R114" n="0751b09"/>益前話。遠云。我有個譬喩說似汝。汝一似個三家村
<lb ed="X" n="0378c10"/><lb ed="R114" n="0751b10"/>裡賣柴漢子。把個扁擔。向十字街頭立地問人。中書
<lb ed="X" n="0378c11"/><lb ed="R114" n="0751b11"/>堂今日商量甚麼事。師默計云。若如此。大故未在。遠
<lb ed="X" n="0378c12"/><lb ed="R114" n="0751b12"/>一日語師曰。吾老矣。恐虗度子光陰。可往依白雲。此
<lb ed="X" n="0378c13"/><lb ed="R114" n="0751b13"/>老雖後生。吾未識面。但見其頌臨濟三頓棒話。有過
<lb ed="X" n="0378c14"/><lb ed="R114" n="0751b14"/>人處。必能了子大事。師澘然禮辭。至白雲。遂擧僧問
<lb ed="X" n="0378c15"/><lb ed="R114" n="0751b15"/>南泉摩尼珠話。請問。雲叱之。師頓悟。獻投機偈曰。山
<lb ed="X" n="0378c16"/><lb ed="R114" n="0751b16"/>前一片閑田地。叉手叮嚀問祖翁。幾度賣來還自買。
<lb ed="X" n="0378c17"/><lb ed="R114" n="0751b17"/>爲憐松竹引淸風。雲特印可。令掌磨事。未幾雲至。語
<lb ed="X" n="0378c18"/><lb ed="R114" n="0751b18"/>師曰。有數個禪客。自廬山來。皆有悟入處。敎伊說亦
<lb ed="X" n="0378c19"/><lb ed="R114" n="0752a01"/>說得有來繇。擧因緣問伊。亦明得。敎伊下語亦下得。
<lb ed="X" n="0378c20"/><lb ed="R114" n="0752a02"/>祇是未在。師於是大疑。私自計曰。旣悟了。說亦說得。
<lb ed="X" n="0378c21"/><lb ed="R114" n="0752a03"/>明亦明得。如何却未在。遂參究累日。忽然省悟。從前
<lb ed="X" n="0378c22"/><lb ed="R114" n="0752a04"/>寶惜。一時放下。走見白雲。雲爲手舞足蹈。師亦一笑
<lb ed="X" n="0378c23"/><lb ed="R114" n="0752a05"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0378c2301" n="0378c2301"/><anchor xml:id="beg0378c2301" n="0378c2301"/>已<anchor xml:id="end0378c2301"/>。師後曰。吾因茲出一身白汗。便明得下載淸風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378c24"/><lb ed="R114" n="0752a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0378c2401">通容曰。古人不叨濫爲人。然亦不埋沒諸方眼目。
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0379a" n="0379a"/>
<lb ed="X" n="0379a01"/><lb ed="R114" n="0752a07"/>如浮山遠指五祖演。往見白雲端。眞爲退<anchor xml:id="nkr_note_add_0379a0101" n="0379a0101"/><anchor xml:id="beg0379a0101" n="0379a0101"/>己<anchor xml:id="end0379a0101"/>讓人。
<lb ed="X" n="0379a02"/><lb ed="R114" n="0752a08"/>萬中無一。使演公至彼。傾心其道。一叱之下。便能
<lb ed="X" n="0379a03"/><lb ed="R114" n="0752a09"/>投機。非遠公吹噓。莫能致也。雖則暫爲途路。而端
<lb ed="X" n="0379a04"/><lb ed="R114" n="0752a10"/>師相爲必欲到家。故演公得明下載淸風。且道意
<lb ed="X" n="0379a05"/><lb ed="R114" n="0752a11"/>旨如何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379a06"/><lb ed="R114" n="0752a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379a0601">佛果禪師。最後見五祖。盡其機用。祖皆不諾。乃謂祖
<lb ed="X" n="0379a07"/><lb ed="R114" n="0752a13"/>強移換人。出不遜語。忿然而去。祖曰。待汝著一頓熱
<lb ed="X" n="0379a08"/><lb ed="R114" n="0752a14"/>病打時。方思量我在。師到金山。染傷寒困極。以平日
<lb ed="X" n="0379a09"/><lb ed="R114" n="0752a15"/>見處試之。無得力者。追繹五祖之言。乃自誓曰。我病
<lb ed="X" n="0379a10"/><lb ed="R114" n="0752a16"/>稍間。卽歸五祖。病痊尋歸。祖一見而喜。令參堂。便入
<lb ed="X" n="0379a11"/><lb ed="R114" n="0752a17"/>侍者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379001" n="0379001"/>療。方半月。會部使者。解印還蜀。詣祖問道。祖曰。
<lb ed="X" n="0379a12"/><lb ed="R114" n="0752a18"/>提刑少年。曾讀小艶詩否。有兩句頗相近。頻呼小玉
<lb ed="X" n="0379a13"/><lb ed="R114" n="0752b01"/>原無事。祇要檀郞認得聲。提刑應諾諾。祖曰。且子細。
<lb ed="X" n="0379a14"/><lb ed="R114" n="0752b02"/>師適歸侍立次。問曰。聞和尙擧小艶詩。提刑會否。祖
<lb ed="X" n="0379a15"/><lb ed="R114" n="0752b03"/>曰。他祇認得聲。師曰。祇要檀郞認得聲。他旣認得聲。
<lb ed="X" n="0379a16"/><lb ed="R114" n="0752b04"/>爲什麼却不是。祖曰。如何是祖師西來意。庭前栢樹
<lb ed="X" n="0379a17"/><lb ed="R114" n="0752b05"/>子聻。師忽有省。遽出。見鷄飛上欄干。鼓翅而鳴。復自
<lb ed="X" n="0379a18"/><lb ed="R114" n="0752b06"/>謂曰。此豈不是聲。遂袖香入室。通所得。呈偈曰。金鴨
<lb ed="X" n="0379a19"/><lb ed="R114" n="0752b07"/>香銷錦繡幃。笙歌叢裡醉扶歸。少年一段風流事。祇
<lb ed="X" n="0379a20"/><lb ed="R114" n="0752b08"/>許佳人獨自知。祖曰。佛祖大事。非小根劣器所能造
<lb ed="X" n="0379a21"/><lb ed="R114" n="0752b09"/>詣。吾助汝喜。祖徧謂山中耆舊曰。我侍者參得禪也。
<lb ed="X" n="0379a22"/><lb ed="R114" n="0752b10"/>繇此所至推爲上首。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379a23"/><lb ed="R114" n="0752b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0379a2301">通容曰。五祖種種相爲。使佛果見色聞聲則不無。
<lb ed="X" n="0379a24"/><lb ed="R114" n="0752b12"/>若離却藥忌一句。也道不看。試端的看。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0379b" n="0379b"/>
<lb ed="X" n="0379b01"/><lb ed="R114" n="0752b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379b0101">臨安府徑山宗杲大慧普覺禪師。師至天寧。一日聞
<lb ed="X" n="0379b02"/><lb ed="R114" n="0752b14"/>圓悟陞堂。擧僧問雲門如何是諸佛出身處。門曰。東
<lb ed="X" n="0379b03"/><lb ed="R114" n="0752b15"/>山水上行。若是天寧。卽不然。忽有人問。如何是諸佛
<lb ed="X" n="0379b04"/><lb ed="R114" n="0752b16"/>出身處。只向他道。薰風自南來。殿閣生微凉。師於言
<lb ed="X" n="0379b05"/><lb ed="R114" n="0752b17"/>下。忽然前後際斷。雖然動相不生。却坐在淨躶躶地。
<lb ed="X" n="0379b06"/><lb ed="R114" n="0752b18"/>悟謂曰。也不易汝得到這田地。可惜死了不能得活。
<lb ed="X" n="0379b07"/><lb ed="R114" n="0753a01"/>不疑言句是爲大病。不見道懸巖撒手。自肯承當。絕
<lb ed="X" n="0379b08"/><lb ed="R114" n="0753a02"/>後再甦。欺君不得。須信有這個道理。遂令居擇木堂。
<lb ed="X" n="0379b09"/><lb ed="R114" n="0753a03"/>爲不釐務侍者。日同士大夫入室。悟每擧有句無句
<lb ed="X" n="0379b10"/><lb ed="R114" n="0753a04"/>如藤倚樹問之。師纔開口。悟便曰。不是不是。經半載。
<lb ed="X" n="0379b11"/><lb ed="R114" n="0753a05"/>遂問悟曰。聞和尙當時在五祖。曾問這話。不知五祖
<lb ed="X" n="0379b12"/><lb ed="R114" n="0753a06"/>道甚麼。悟笑而不答。師曰。和尙當時須對衆問。如今
<lb ed="X" n="0379b13"/><lb ed="R114" n="0753a07"/>說亦何妨。悟不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0379b1301" n="0379b1301"/><anchor xml:id="beg0379b1301" n="0379b1301"/>已<anchor xml:id="end0379b1301"/>。謂曰。我問有句無句如藤倚樹。
<lb ed="X" n="0379b14"/><lb ed="R114" n="0753a08"/>意旨如何。祖曰。描也描不成。<g ref="#CB15148">𦘕</g>也<g ref="#CB15148">𦘕</g>不就。又問。樹倒
<lb ed="X" n="0379b15"/><lb ed="R114" n="0753a09"/>藤枯是如何。祖曰。相隨來也。師當下釋然。曰我會也。
<lb ed="X" n="0379b16"/><lb ed="R114" n="0753a10"/>悟遂擧數則因緣詰之。師酬對無滯。悟曰。始知吾不
<lb ed="X" n="0379b17"/><lb ed="R114" n="0753a11"/>汝欺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379b18"/><lb ed="R114" n="0753a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0379b1801">通容曰。大慧初歷洞上諸老宿。不能了其事。在湛
<lb ed="X" n="0379b19"/><lb ed="R114" n="0753a13"/>堂會下。鋾鑄多年。堂一日爲師曰。杲上座。我這裡
<lb ed="X" n="0379b20"/><lb ed="R114" n="0753a14"/>禪。汝一時理會得。敎汝說也說得。敎汝作拈古頌
<lb ed="X" n="0379b21"/><lb ed="R114" n="0753a15"/>古小參普說。汝都做得。祇是有一件事未在。汝還
<lb ed="X" n="0379b22"/><lb ed="R114" n="0753a16"/>知麼。對曰。甚麼事。湛堂曰。汝祇欠這一解在。<g ref="#CB01403">㘞</g>。若
<lb ed="X" n="0379b23"/><lb ed="R114" n="0753a17"/>汝不得這一解。方丈與汝說時便有禪。纔出方丈。
<lb ed="X" n="0379b24"/><lb ed="R114" n="0753a18"/>便無了。惺惺思量時便有禪。纔睡。著便無禪。若如
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0379c" n="0379c"/>
<lb ed="X" n="0379c01"/><lb ed="R114" n="0753b01"/>此。如何敵得生死。對曰。正是某甲疑處。後湛堂疾
<lb ed="X" n="0379c02"/><lb ed="R114" n="0753b02"/>亟。問曰。和尙若不起此疾。敎某依附誰。可以了此
<lb ed="X" n="0379c03"/><lb ed="R114" n="0753b03"/>大事。曰有個勤巴子。戒亦不識他。汝若見之。必能
<lb ed="X" n="0379c04"/><lb ed="R114" n="0753b04"/>成就此事。若見他了不得。便脩行去。後世出來參
<lb ed="X" n="0379c05"/><lb ed="R114" n="0753b05"/>禪。師依其敎參圓悟。初於薰風南來殿閣微凉。便
<lb ed="X" n="0379c06"/><lb ed="R114" n="0753b06"/>爾堂堂坐斷。絕去來今。後於描不成<g ref="#CB15148">𦘕</g>不就處。驀
<lb ed="X" n="0379c07"/><lb ed="R114" n="0753b07"/>面識破分明。懸巖撒手。絕後再甦。固圓悟之鉗鎚
<lb ed="X" n="0379c08"/><lb ed="R114" n="0753b08"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379c09"/><lb ed="R114" n="0753b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379c0901"><name role="" type="person">平江府</name>虎丘紹隆禪師。謁圓悟。一日入室。悟問曰。見
<lb ed="X" n="0379c10"/><lb ed="R114" n="0753b10"/>見之時。見非是見。見猶離見。見不能及。擧拳曰。還見
<lb ed="X" n="0379c11"/><lb ed="R114" n="0753b11"/>麼。師曰見。悟曰。頭上安頭。師聞脫然契悟。悟叱曰。見
<lb ed="X" n="0379c12"/><lb ed="R114" n="0753b12"/>個什麼道理。師曰。竹密不妨流水過。悟肯之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379c13"/><lb ed="R114" n="0753b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0379c1301">通客曰。圓悟爲紹隆。向歷落地。拈出吹毛劒。纖悉
<lb ed="X" n="0379c14"/><lb ed="R114" n="0753b14"/>俱斬。隆師卽得尋避無地。然亦火裡蝍蟟<g ref="#CB03340">啣</g>月走。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379c15"/><lb ed="R114" n="0753b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379c1501">慶元府<name role="" type="person">育王山</name>佛智端裕禪師。晚見圓悟於鍾阜。一
<lb ed="X" n="0379c16"/><lb ed="R114" n="0753b16"/>日悟問。誰知正法眼藏。向這瞎驢邊滅却。卽今是滅
<lb ed="X" n="0379c17"/><lb ed="R114" n="0753b17"/>不滅。曰請和尙合取口好。悟曰。此猶未出常情。師擬
<lb ed="X" n="0379c18"/><lb ed="R114" n="0753b18"/>對。悟擊之。師頓去所滯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379c19"/><lb ed="R114" n="0754a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0379c1901">通容曰。圓悟鈎錐快利。用鈎則鈎動筋骨。用錐則
<lb ed="X" n="0379c20"/><lb ed="R114" n="0754a02"/>錐敎血出。以致佛智性命不存。且道如何過日。咄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379c21"/><lb ed="R114" n="0754a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379c2101"><name role="" type="person">平江府</name>南峯雲辨禪師。後參圓悟。値入室。纔踵門。悟
<lb ed="X" n="0379c22"/><lb ed="R114" n="0754a04"/>曰。看脚下。師打露柱一下。悟曰。何不著實道一句。師
<lb ed="X" n="0379c23"/><lb ed="R114" n="0754a05"/>曰。師若搖頭。弟子擺尾。悟曰。汝試擺尾看。師翻筋斗
<lb ed="X" n="0379c24"/><lb ed="R114" n="0754a06"/>而出。悟大笑。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0380a" n="0380a"/>
<lb ed="X" n="0380a01"/><lb ed="R114" n="0754a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380a0101">通容曰。雲辨擺尾。則不無。若遇藕孔。尾巴定過不
<lb ed="X" n="0380a02"/><lb ed="R114" n="0754a08"/>得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380a03"/><lb ed="R114" n="0754a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380a0301">臨安府靈隱慧遠禪師。會圓悟復領昭覺。師卽之聞
<lb ed="X" n="0380a04"/><lb ed="R114" n="0754a10"/>悟普說。擧龐居士問<name role="" type="person">馬祖</name>不與萬法爲侶因緣。師忽
<lb ed="X" n="0380a05"/><lb ed="R114" n="0754a11"/>頓悟。仆於衆。衆掖之。師乃曰。吾夢覺矣。至夜小參。師
<lb ed="X" n="0380a06"/><lb ed="R114" n="0754a12"/>出問曰。淨躶躶空無一物。赤骨歷貧無一錢。戶破家
<lb ed="X" n="0380a07"/><lb ed="R114" n="0754a13"/>亡。乞師賑濟。悟曰。七珍八寶一時拏。師曰。禍不入謹
<lb ed="X" n="0380a08"/><lb ed="R114" n="0754a14"/>家之門。悟曰。機不離位。墮在毒海。師隨聲便喝。悟以
<lb ed="X" n="0380a09"/><lb ed="R114" n="0754a15"/>拄杖。擊禪牀云。喫得棒也未。師又喝。悟連喝兩喝。師
<lb ed="X" n="0380a10"/><lb ed="R114" n="0754a16"/>便禮拜。自此機鋒峻發。無所抵捂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380a11"/><lb ed="R114" n="0754a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380a1101">通容曰。慧遠在圓悟會下。能極力參究。故一入門
<lb ed="X" n="0380a12"/><lb ed="R114" n="0754a18"/>來。便七通八達。圓悟雖種種羅籠。竟難曲折矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380a13"/><lb ed="R114" n="0754b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380a1301">成都府昭覺徹庵禪師。依圓悟於金山。以所見吿。悟
<lb ed="X" n="0380a14"/><lb ed="R114" n="0754b02"/>弗之許。悟被詔住雲居。師從之。雖有信入。終以鯁胸
<lb ed="X" n="0380a15"/><lb ed="R114" n="0754b03"/>之物未去爲疑。會悟問參徒。生死到來時如何。僧曰。
<lb ed="X" n="0380a16"/><lb ed="R114" n="0754b04"/>香臺子笑和尙。次問師。汝作麼生。師曰。草賊大敗。悟
<lb ed="X" n="0380a17"/><lb ed="R114" n="0754b05"/>曰。有人問汝時如何。師擬答。悟憑陵曰。草賊大敗。師
<lb ed="X" n="0380a18"/><lb ed="R114" n="0754b06"/>卽徹證。圓悟以拳擊之。師拊掌大笑。悟曰。汝見甚麼。
<lb ed="X" n="0380a19"/><lb ed="R114" n="0754b07"/>便如此。師曰。毒拳未報。永劫不忘。悟歸昭覺。命首衆。
<lb ed="X" n="0380a20"/><lb ed="R114" n="0754b08"/>悟將順世。以師繼席焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380a21"/><lb ed="R114" n="0754b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380a2101">通容曰。徹庵旣徹證。圓悟復擊一拳。不得作勘驗
<lb ed="X" n="0380a22"/><lb ed="R114" n="0754b10"/>會。不得作腦後一椎會。不得作探竿會。且道如何。
<lb ed="X" n="0380a23"/><lb ed="R114" n="0754b11"/>咦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380a24"/><lb ed="R114" n="0754b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380a2401">臨安府中天竺<g ref="#CB15683">㑃</g>堂中仁禪師。進具後。往來三藏譯
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0380b" n="0380b"/>
<lb ed="X" n="0380b01"/><lb ed="R114" n="0754b13"/>經所。諦窮經論。特於宗門未之信。時圓悟居天寧。凌
<lb ed="X" n="0380b02"/><lb ed="R114" n="0754b14"/>晨謁之。悟方爲衆入室。師見敬服。奮然造前。悟曰。依
<lb ed="X" n="0380b03"/><lb ed="R114" n="0754b15"/>經解義。三世佛冤。離經一字。卽同魔說。速道速道。師
<lb ed="X" n="0380b04"/><lb ed="R114" n="0754b16"/>擬對。悟劈口擊之。因墜一齒。卽大悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380b05"/><lb ed="R114" n="0754b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380b0501">通容曰。<g ref="#CB05253">㑃</g>堂往來譯經所。諦窮經論。成個爛冬瓜。
<lb ed="X" n="0380b06"/><lb ed="R114" n="0754b18"/>遇圓悟一揑。卽粉碎矣。但瓜中蒂。不得動著。動著
<lb ed="X" n="0380b07"/><lb ed="R114" n="0755a01"/>卽禍生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380b08"/><lb ed="R114" n="0755a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380b0801">眉州象耳山袁覺禪師。一日誦法華經。至亦復不知
<lb ed="X" n="0380b09"/><lb ed="R114" n="0755a03"/>何者是火何者是舍。乃豁然。制罷歸省。性見首肯之。
<lb ed="X" n="0380b10"/><lb ed="R114" n="0755a04"/>圓悟再得旨住雲居。師至彼。以所得白悟。悟呵曰。本
<lb ed="X" n="0380b11"/><lb ed="R114" n="0755a05"/>是淨地。屙屎作麼。師所疑頓釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380b12"/><lb ed="R114" n="0755a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380b1201">通容曰。袁覺於火宅品。脫却身面衣服。於圓悟言
<lb ed="X" n="0380b13"/><lb ed="R114" n="0755a07"/>下。除去襯裏布衫。山僧如此判斷。於袁覺分上。更
<lb ed="X" n="0380b14"/><lb ed="R114" n="0755a08"/>有一句未曾道著。且道是那一句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380b15"/><lb ed="R114" n="0755a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380b1501">郡王趙令衿。字表之。號超然居士。公與汪內翰藻李
<lb ed="X" n="0380b16"/><lb ed="R114" n="0755a10"/>參政邴曾侍郞開。詣徑山。謁大慧。慧聞至。乃令繫鼓
<lb ed="X" n="0380b17"/><lb ed="R114" n="0755a11"/>入室。公欣然袖香趨之。慧曰。趙州洗鉢盂話。居士作
<lb ed="X" n="0380b18"/><lb ed="R114" n="0755a12"/>麼生會。公曰。討甚麼碗。拂袖便出。慧趨搊住曰。古人
<lb ed="X" n="0380b19"/><lb ed="R114" n="0755a13"/>向這裡悟去。汝因甚麼却不悟。公擬對。慧<g ref="#CB15067">𢮁</g>之曰。討
<lb ed="X" n="0380b20"/><lb ed="R114" n="0755a14"/>甚麼碗。公曰。還這老漢始得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380b21"/><lb ed="R114" n="0755a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380b2101">通容曰。超然明剪裁。大慧暗穿針。明剪裁風度可
<lb ed="X" n="0380b22"/><lb ed="R114" n="0755a16"/>觀。暗穿針縷線撮破。簡點將來。二人俱好三十棒。
<lb ed="X" n="0380b23"/><lb ed="R114" n="0755a17"/>且道過在何處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380b24"/><lb ed="R114" n="0755a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380b2401">常德府文殊心道禪師。聞佛鑑禪師夜參擧趙州栢
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0380c" n="0380c"/>
<lb ed="X" n="0380c01"/><lb ed="R114" n="0755b01"/>樹子話。至覺鐵嘴云。先師無此語。莫謗先師好。因大
<lb ed="X" n="0380c02"/><lb ed="R114" n="0755b02"/>疑。提撕旣久。一夕豁然。卽趨丈室。擬叙所悟。鑑見來。
<lb ed="X" n="0380c03"/><lb ed="R114" n="0755b03"/>便閉門。師曰。和尙莫謾某甲。鑑云。十方無壁落。何不
<lb ed="X" n="0380c04"/><lb ed="R114" n="0755b04"/>入門來。師以拳擉牕紙。鑑卽開門搊住云。道道。師以
<lb ed="X" n="0380c05"/><lb ed="R114" n="0755b05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0380001" n="0380001"/>爾手捧鑑頭。作口啐而出。遂呈偈曰。趙州有個栢樹
<lb ed="X" n="0380c06"/><lb ed="R114" n="0755b06"/>話。禪客相傳遍天下。多是摘葉與尋枝。不能直向根
<lb ed="X" n="0380c07"/><lb ed="R114" n="0755b07"/>源會。覺公說道無此語。正是惡言當面罵。禪人若具
<lb ed="X" n="0380c08"/><lb ed="R114" n="0755b08"/>通方眼。好向此中辨眞假。鑑深然之。每對容稱賞。後
<lb ed="X" n="0380c09"/><lb ed="R114" n="0755b09"/>命分座。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380c10"/><lb ed="R114" n="0755b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380c1001">通容曰。佛鑑閉門。深辨來風。心道破牕。把捉不住。
<lb ed="X" n="0380c11"/><lb ed="R114" n="0755b11"/>祇因識破栢樹子。故眉鬚墮落也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380c12"/><lb ed="R114" n="0755b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380c1201">安吉州何山佛燈守珣禪師。郡之施氏子。參廣鑑瑛
<lb ed="X" n="0380c13"/><lb ed="R114" n="0755b13"/>禪師。不契。遂造太平。隨衆咨請。邈無所入。乃封其衾
<lb ed="X" n="0380c14"/><lb ed="R114" n="0755b14"/>曰。此生若不徹去。誓不展此。於是晝坐宵立。如喪考
<lb ed="X" n="0380c15"/><lb ed="R114" n="0755b15"/>妣。逾七七日。忽佛鑑上堂曰。森羅及萬象。一法之所
<lb ed="X" n="0380c16"/><lb ed="R114" n="0755b16"/>印。師聞頓悟。往見鑑。鑑曰。可惜一顆明珠。被這風顚
<lb ed="X" n="0380c17"/><lb ed="R114" n="0755b17"/>漢拾得。乃詰之曰。靈雲道。自從一見桃華後。直至而
<lb ed="X" n="0380c18"/><lb ed="R114" n="0755b18"/>今更不疑。如何是他不疑處。師曰。莫道靈雲不疑。只
<lb ed="X" n="0380c19"/><lb ed="R114" n="0756a01"/>今覓個疑處。了不可得。鑑曰。玄沙道。諦當甚諦當。敢
<lb ed="X" n="0380c20"/><lb ed="R114" n="0756a02"/>保老兄未徹在。那裡是他未徹處。師曰。深知和尙老
<lb ed="X" n="0380c21"/><lb ed="R114" n="0756a03"/>婆心切。鑑然之。師拜起呈偈曰。終日看天不擧頭。桃
<lb ed="X" n="0380c22"/><lb ed="R114" n="0756a04"/>華爛熳始擡頭。饒君更有遮天網。透得牢關卽便休。
<lb ed="X" n="0380c23"/><lb ed="R114" n="0756a05"/>鑑囑令護持。是夕厲聲謂衆曰。珣上座穩睡去也。圜
<lb ed="X" n="0380c24"/><lb ed="R114" n="0756a06"/>悟聞得。疑其未然。乃曰。我須勘過始得。遂令人召至。
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0381a" n="0381a"/>
<lb ed="X" n="0381a01"/><lb ed="R114" n="0756a07"/>因與遊山。偶到一水潭。悟推師入水。遽問曰。牛頭未
<lb ed="X" n="0381a02"/><lb ed="R114" n="0756a08"/>見四祖時如何。師曰。潭深魚聚。悟曰。見後如何。師曰。
<lb ed="X" n="0381a03"/><lb ed="R114" n="0756a09"/>樹高招風。悟曰。見與未見時如何。師曰。伸脚在縮脚
<lb ed="X" n="0381a04"/><lb ed="R114" n="0756a10"/>裡。悟大稱之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0381a05"/><lb ed="R114" n="0756a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0381a0501">通容曰。參禪能如老珣。無有不悟徹者。然亦依佛
<lb ed="X" n="0381a06"/><lb ed="R114" n="0756a12"/>鑑明眼宗師印。到不疑之地。故圓悟勘驗。極其艱
<lb ed="X" n="0381a07"/><lb ed="R114" n="0756a13"/>險。總無變色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0381a08"/><lb ed="R114" n="0756a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0381a0801">溫州龍翔竹菴士珪禪師。成都史氏子。初依大慈宗
<lb ed="X" n="0381a09"/><lb ed="R114" n="0756a15"/>雅。心醉楞嚴。逾五秋。南遊謁諸尊宿。始登龍門。卽以
<lb ed="X" n="0381a10"/><lb ed="R114" n="0756a16"/>平時所得白佛眼。眼曰。汝解心<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a1001" n="0381a1001"/><anchor xml:id="beg0381a1001" n="0381a1001"/>已<anchor xml:id="end0381a1001"/>極。<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a1002" n="0381a1002"/><anchor xml:id="beg0381a1002" n="0381a1002"/>但<anchor xml:id="end0381a1002"/>欠著力開眼。
<lb ed="X" n="0381a11"/><lb ed="R114" n="0756a17"/>且遂俾軄堂司。一日侍立次。問云。絕對待時如何。眼
<lb ed="X" n="0381a12"/><lb ed="R114" n="0756a18"/>曰。如汝僧堂中白椎相似。師罔措。眼至晚抵堂司。師
<lb ed="X" n="0381a13"/><lb ed="R114" n="0756b01"/>理前話。眼曰。閒言語。師於言下大悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0381a14"/><lb ed="R114" n="0756b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0381a1401">通容曰。士珪若於佛眼初一轉語悟去。定成個不
<lb ed="X" n="0381a15"/><lb ed="R114" n="0756b03"/>走作底宗師。不合向閒言語句下大悟。未免棄溺
<lb ed="X" n="0381a16"/><lb ed="R114" n="0756b04"/>投火。若遇明眼人。一任擧似。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0381a17"/><lb ed="R114" n="0756b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0381a1701">安吉州道塲正堂明辯禪師。聞僧擧佛眼以古詩發
<lb ed="X" n="0381a18"/><lb ed="R114" n="0756b06"/>明<name role="" type="person">罽賓國</name>王斬師子尊者話曰。楊子江頭楊柳春。楊
<lb ed="X" n="0381a19"/><lb ed="R114" n="0756b07"/>花愁殺渡江人。羗笛數聲離庭晚。君向湘江我向秦。
<lb ed="X" n="0381a20"/><lb ed="R114" n="0756b08"/>師默有所契。卽趨龍門求入室。佛眼問。從上祖師册
<lb ed="X" n="0381a21"/><lb ed="R114" n="0756b09"/>子因緣。許汝會得。忽擧拳曰。這個因何喚作拳。師擬
<lb ed="X" n="0381a22"/><lb ed="R114" n="0756b10"/>對。眼築其口曰。不得作道理。於是頓去知見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0381a23"/><lb ed="R114" n="0756b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0381a2301">通容曰。這個因何喚作拳。覿面相提如箭急。衲僧
<lb ed="X" n="0381a24"/><lb ed="R114" n="0756b12"/>若解離弦旨。分明勘破維摩詰。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0381b" n="0381b"/>
<lb ed="X" n="0381b01"/><lb ed="R114" n="0756b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0381b0101">泉州敎忠晦菴彌光禪師。謁圓悟禪師於雲居。次參
<lb ed="X" n="0381b02"/><lb ed="R114" n="0756b14"/>黃檗祥高菴悟。機語皆契。以淮楚盜起。歸謁佛心。會
<lb ed="X" n="0381b03"/><lb ed="R114" n="0756b15"/>大慧寓廣因。往從之。慧謂曰。汝在佛心處所得者。試
<lb ed="X" n="0381b04"/><lb ed="R114" n="0756b16"/>擧一二看。師擧佛心上堂拈普化公案曰。佛心卽不
<lb ed="X" n="0381b05"/><lb ed="R114" n="0756b17"/>然。總不恁麼來時如何。劈脊便打。從敎遍界分身。慧
<lb ed="X" n="0381b06"/><lb ed="R114" n="0756b18"/>曰。汝意如何。師曰。某不肯他後頭下個註脚。慧曰。此
<lb ed="X" n="0381b07"/><lb ed="R114" n="0757a01"/>正是以病爲法。師毅然無信可意。慧曰。汝但揣摩看。
<lb ed="X" n="0381b08"/><lb ed="R114" n="0757a02"/>師以爲不然。經旬。因記海印信禪師拈曰。雷聲浩大。
<lb ed="X" n="0381b09"/><lb ed="R114" n="0757a03"/>雨點全無。始無滯。趨吿慧。慧以擧道者見瑯瑘幷玄
<lb ed="X" n="0381b10"/><lb ed="R114" n="0757a04"/>沙未徹語。詰之。師對<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b1001" n="0381b1001"/><anchor xml:id="beg0381b1001" n="0381b1001"/>已<anchor xml:id="end0381b1001"/>。慧笑曰。雖進得一步。祇是不
<lb ed="X" n="0381b11"/><lb ed="R114" n="0757a05"/>著所在。如人斫樹。根下一刀。則命根斷矣。汝向枝上
<lb ed="X" n="0381b12"/><lb ed="R114" n="0757a06"/>斫。其能斷命根乎。今諸方浩浩說禪者。見處總如此。
<lb ed="X" n="0381b13"/><lb ed="R114" n="0757a07"/>何益於事。其楊岐正傳。三四人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b1301" n="0381b1301"/><anchor xml:id="beg0381b1301" n="0381b1301"/>已<anchor xml:id="end0381b1301"/>。師慍而去。異日
<lb ed="X" n="0381b14"/><lb ed="R114" n="0757a08"/>慧問。汝還疑否。師曰。無可疑者。慧曰。祇如古人相見。
<lb ed="X" n="0381b15"/><lb ed="R114" n="0757a09"/>未開口時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b1501" n="0381b1501"/><anchor xml:id="beg0381b1501" n="0381b1501"/>已<anchor xml:id="end0381b1501"/>知虗實。或聞其語。便識淺深。此理如何。
<lb ed="X" n="0381b16"/><lb ed="R114" n="0757a10"/>師悚然汗下。莫知所詣。慧令究有句無句。慧過雲門
<lb ed="X" n="0381b17"/><lb ed="R114" n="0757a11"/>菴。師侍行。一日問曰。某到這裡。不能得徹。病在甚處。
<lb ed="X" n="0381b18"/><lb ed="R114" n="0757a12"/>慧曰。汝病最癖。世醫拱手。何也。別人死了活不得。汝
<lb ed="X" n="0381b19"/><lb ed="R114" n="0757a13"/>今活了未曾死。要到大安樂田地。須死一回始得。師
<lb ed="X" n="0381b20"/><lb ed="R114" n="0757a14"/>疑情愈深。後入室。慧問。喫粥了也。洗鉢盂了也。去却
<lb ed="X" n="0381b21"/><lb ed="R114" n="0757a15"/>藥忌。道將一句來。師曰裂破。慧震威喝曰。汝又說禪
<lb ed="X" n="0381b22"/><lb ed="R114" n="0757a16"/>也。師卽大悟。慧撾鼓吿衆曰。龜毛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381001" n="0381001"/>枯得笑咍咍。一擊
<lb ed="X" n="0381b23"/><lb ed="R114" n="0757a17"/>萬里關鎻開。慶快平生在今日。孰云千里賺吾來。師
<lb ed="X" n="0381b24"/><lb ed="R114" n="0757a18"/>亦以頌呈之曰。一拶當機怒雷吼。驚起須彌藏北斗。
<pb ed="X" xml:id="X65.1286.0381c" n="0381c"/>
<lb ed="X" n="0381c01"/><lb ed="R114" n="0757b01"/>洪波浩渺浪滔天。拈却鼻孔失却口。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0381c02"/><lb ed="R114" n="0757b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0381c0201">通容曰。彌光先於四老宿會下。機語皆相契。及大
<lb ed="X" n="0381c03"/><lb ed="R114" n="0757b03"/>慧言下。又去不得。蓋偷心未死。見影猶存故也。大
<lb ed="X" n="0381c04"/><lb ed="R114" n="0757b04"/>慧手段高。令他去皮去肉。末後向骨髓裡。深用鈎
<lb ed="X" n="0381c05"/><lb ed="R114" n="0757b05"/>錐。直得鉢盂向地擎。以他悟處脫略。而大慧喜亦
<lb ed="X" n="0381c06"/><lb ed="R114" n="0757b06"/>不禁。故說偈特爲印許。</p>
<lb ed="X" n="0381c07"/><lb ed="R114" n="0757b07"/>
<lb ed="X" n="0381c08"/><lb ed="R114" n="0757b08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>祖庭鉗鎚錄卷之上</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0375b1401" to="#end0375b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375b1601" to="#end0375b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375c0901" to="#end0375c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a0501" to="#end0376a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0376b0801" to="#end0376b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376c1301" to="#end0376c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377a2001" to="#end0377a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377a2101" to="#end0377a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0378b0201" to="#end0378b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0378b0501" to="#end0378b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378c2301" to="#end0378c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379a0101" to="#end0379a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0379b1301" to="#end0379b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381a1001" to="#end0381a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381a1002" to="#end0381a1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0381b1001" to="#end0381b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381b1301" to="#end0381b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381b1501" to="#end0381b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0375002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0375002">追疑這</note>
<note n="0376001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0376001">棄字更勘</note>
<note n="0376002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0376002">相疑拍</note>
<note n="0377001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377001">入疑八</note>
<note n="0377002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377002">山疑出</note>
<note n="0379001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379001">療疑寮</note>
<note n="0380001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380001">爾疑兩</note>
<note n="0381001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381001">枯疑拈</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0375b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376a0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0376b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377a2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0378b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0378b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379a0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0379b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381a1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381a1002">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0381b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>